Akdeniz Bölgesi, Türkiye’nin yedi bölgesinden birine verilen isimdir. Toros Dağları ve Amanos Dağları benzer biçimde dağ zincirlerine ev sahipliği yapmasının yanı sıra alüvyonlarla kaplı pek oldukça ovası bulunur. En kalabalık şehri 2.5 milyondan fazla nüfusu olan Antalya’dır.¹

Coğrafya

Türkiye’nin şimal kıyılarında olduğu benzer biçimde cenup kıyılarında da geniş bir dağlık alan yer alır. Cenup Anadolu’daki dağ sıraları her yerde birbirine ve kıyıya koşut olmadıkları benzer biçimde uzantıları Doğu Anadolu Bölgesi’nde de izlenir. Bu da alırım tümüne Toros Dağları adı verilir. Akdeniz Bölgesi’nde yeryüzü şekillerinin ana çizgilerini Toros Dağları belirler. Toroslar’ın Akdeniz Bölgesi’nde kalan kısmı üçe ayrılabilir:

Antalya körfezinin iki yanında yer edinen Batı Toroslar kuzeyde Göller bölgesinde birbirine yaklaşıp sıkışır. Antalya kentinin kuzeyinde dik bir duvar benzer biçimde yükselen Bey Dağları’nın genel doğrultusu güneybatı-kuzeydoğudur. Daha doğuda ise dağların genel doğrultusu Güneydoğu-kuzeybatı yönündedir.

Batı Toroslar Teke yöresinde ve doğuda İçel yöresinde uzanır. Batı Torosların batıya uzantıları Menteşe yöresinin güneyine dek izlenir. Yamaçlardan inen bolca sulu akarsular bu dağları parçalayarak çoğu zaman boyuna gelişmiş derin vadiler açmıştır. Bu bölümün kuzeyinde ise Küçüklü Büyüklü oldukça sayıda göl ile kaplı Göller Bölgesi adım atar. Bu göllerin bir kısmı tektonik bir kısmı de karstik oluşumludur. Bu göller yer altından birbiriyle ve deniz ile ilişkilidir. Göller Bölgesi’nde genel anlamda oldukça sarp ve dik dağlarla kaplı fazlaca sert bir topografya gözlenir. Beyşehir ve Eğridir benzer biçimde Türkiye’nin büyük tatlı su gölleri de burada yer alır.

Güneybatıdaki Taşeli Platosu ile Kuzeydoğu kuzeydoğuda ki Uzunyayla içinde yükselen dağlara ise genel anlamda Orta Toroslar denir.  bu dağların başlıca yüksek kütleleri batıdan doğuya doğru Bolkar dağı Aladağ Tahtalı ve Binboğa dağlarıdır. yükseltileri yer yer 3000 metreyi Aşan Bu dağlar kuzeyde Uzunyayla yöresinde averaj 1500 metre yükseltili platolara dönüşür.  doğuda tekrardan yükselir ve Doğu Anadolu ortalarında sürer. Toroslar’ın bu kısmına Doğu Toroslar adı verilir.  bu dağlık bölge kuzey-güney doğrultulu bolca sulu akarsular tarafınca parçalanmıştır.  Mesela Göksu Irmağı, Lamas Çayı ve Tarsus Çayı bu tür akarsulardandır.

Toros Dağları (Anadolu Ajansı)

Toros Dağı sisteminin en güneyindeki bölümünü oluşturan ve İskenderun Körfezi’nin doğusunda dik bir duvar benzer biçimde yükselen kütleye Amanos Dağları denir. Genel doğrultusu güneybatı Kuzeydoğu olan bu dağlar Kahramanmaraş civarlarında doğuya dönerek Van Gölü’nün güneyine doğru büyük bir yay oluşturur.

Amanosların doğu kenarında güneye doğru akan Karasu, Kırıkhan dolayında Amik Ovası’nda oluşturulan geniş tabanlı bir vadide akar. Amik ovasının en çukur kesiminde Amik Gölü oluşmuştur. Güneydeki Suriye topraklarından gelen ve Antakya civarlarında 90 aşama batıya dönen Asi ırmağı ise Amik ovasının güneybatı ucunda geniş tabanlı bir vadide akarak Samandağı civarlarında Akdeniz’e dökülür. Çukurova ise doğuda Amanos Dağları ile batıda orta toroslarla sınırlanır.

Oldukça geniş bir alüvyal ova olan Çukurova batıda Seyhan doğuda Ceyhan ırmaklarının taşımış olduğu alüvyonlarla kaplıdır.  bu iki ırmağın kullanınca yer yer parçalanmış bir Yayla görünümünde olan Şimal kesimi oldukça engebelidir. Buna karşılık Çukurova’nın güneyinde oldukça tekdüze bir yüzey şekli egemendir.

Amanos Dağları (Anadolu Ajansı)

 Akdeniz Bölgesi genel olarak oldukça dağlıktır. Dağlar oldukça yerde kıyı civarlarında yükselir. Bununla beraber dağların uzantıları içinde ve eteklerinde bazı düzlüklere de rastlanır. Batı Toroslar’ın kolları içinde yayılan Göller bölgesinin çukurlukları içinde Göl çanakları ve ovalar vardır. gene Batı Toroslar’ın doğu ve Batıya doğru birbirinden ayrılmış olduğu kesimde Antalya düzlü uzanır. doğuda orta Toroslar ile Amanos Dağları içinde Seyhan ve Ceyhan ırmakları ilkin taşınmış alüvyonların birikmesi ile Adana Ovası, daha doğuda ise Hatay Ovası oluşmuştur.

Ansiklopedika Coğrafya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir