Türkiye’nin en mühim maden zenginlikleri içinde yer edinen bor, birbirinden değişik onlarca sektörde kullanılan çok işlevli bir maden olarak dikkat çekiyor. Dünya rezervlerinin yüzde 72’si Türkiye’de bulunmuş olduğu için bor madeni, vatandaşların en fazla araştırmış olduğu mevzular içinde içeriyor. Peki bor madeni nedir? Bor madeni nerelerde kullanılır, Türkiye’de en çok hangi bölgelerde çıkarılır? Bor madeni niçin mühim? Bor madenlerinin ülkemiz adına önemi nedir?Vatanımızda nerelerde çıkar?

Bor

sert bir yapıda olan ve ısıya dayanıklı olmasıyla malum bir yapıya haiz bir elementtir. 4000 yıl öncesine dayanan bir geçmişi olan maden; İlk olarak Tibet’te kullanılmıştır. Daha sonraları da Hitit ve Sümerler bu madenin gümüş ve altın işçiliğinde kullanılmasını sağlamışlardır. Eski Yunan’da temizlik işlerinde, Romalılar cam yapım işlerinde, eski Mısırlılar mumyalamada, Araplar ise; ilaç yapımlarında kullanmışlardır. Yeni bir element olmayan bor elementi; günümüzde son yıllarda popüler bir hale gelmiştir.

2500 °C de kaynayan ve 2500 °C de de eriyebilen bir elementtir. Bor elementi doğada 230 çeşide haizdir. Doğada bulunması özgür halde değildir; tuz halinde öteki madenlerle bileşik bir halde görülür.

Bor elementi nerelerde bulunur ;

Türkiye, ABD ve Rusya’da en çok bulunan madendir. 400 den fazla alanda kullanılan bor elementi; Türkiye’de %72 oranında rezerve haizdir. Üretim ve ihracat açısından düşük seviyede olması getirisi fazla olmaması anlamına gelmektedir.

Türkiye’de en çok bulun bor yatakları;

Eskişehir-Kırka, Kütahya-Emet, Kütahya- Kestelek ve Balıkesir-Bigadiç’dir.

Kestelek Bor işletmeleri:100.000 ton üretim kapasitesine bir yılda ulaşmaktadır.

Bigadiç bor işletmeleri: 200.000 ton bir senelik üretim kapasitesi sağlar.

Emet Bor İşletmeleri: 500.000 ton üretimi bir yılda karşılar.

Kırka Bor İşletmeleri: 800.000 ton bir senelik üretim miktarıdır. Ek olarak Kırka dünyada en büyük bor yatağı olarak mühim yer meblağ.

Türkiye Bor elementi rezervleri açısından dünyada %72’lik bir oranla birinci sırada yer almıştır. Sadece MTA araştırmalarının devam etmesi bu rezervlerin daha da fazla aratacağı yönünde belirmektedir. Bor madenlerinin ülkemizdeki bu kapasitesi stratejik olarak ülkemizin daha üst seviyelere taşındığını göstermektedir.

ABD bor elementini askeriye ve uzay teknolojisi mevzusunda kullanım sağlarken; Türkiye’de ise, deterjan ve sabun imalatında kullanılmaktadır. Bor madeni ekonomik olarak bir gelir getirmiyor sözlerine karşın dünyada bu elementin oldukça ileri alanlarda yer almış olduğu yönündedir. Orun sürtünmeye ve ısıya dayanıklı olması bilgisayar teknolojisi ve askeri alanlarda kullanımı oldukça önemlidir.

Bor Madeni Hangi Alanlarda Kullanılır?

  • Temizleme ve beyazlatma sanayinde
  • Metalürji alanlarında
  • Havacılık ve Uzay araştırmalarında
  • Elektrik ve Elektronik sektöründe
  • Bilgisayar Sektöründe
  • İletişim alanlarında
  • Otomobil sektöründe
  • Enerji alanlarında
  • İlaç sektöründe ve Kozmetik sanayinde
  • Tekstil alanlarında
  • Kimya sanayinde
  • Tıp dallarında
  • Kağıt sanayinde
  • Tarımsal sektörde
  • Askeriye ve zırhlı araçlarda
  • Cam sanayinde
  • Seramik sektöründe
  • Plastik sektöründe
  • Çimento ve inşaat alanlarında
  • Nükleer sanayinde
  • Fotoğrafçılıkta
  • Boya sanayinde
  • Mumyalama alanında
  • Kauçuk sektöründe
  • İleri teknolojik araştırma sektöründe
  • Fiber optiklemede
  • Patlayıcı maddelerde
  • Manyetik cihazlarda

Tüm bu kullanım alanlarında ek olarak kendi içinde birçok bölüm ve bölümde kullanım alanı kabul eden bor elementi; oldukça geniş bir kullanım alanına haiz olması sebebiyle kıymetli bir maden olmasının önemini bir kez daha hatırlatmaktadır. Bu durum açıkça ortadır. Bor madenin devletimizde kafi bir kullanım alanı oluşturmaması mühim olan bir eksikliktir. Doğal olarak seneler sonrasında bu durumun değişmesi mümkün olabilecektir. En azından ihraç mevzusunda etkili bir durum oluşturabilir. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir