Bor, B sembolü ve atom numarası 5 olan bir kimyasal elementtir. Kristal formunda kırılgan, koyu, parlak bir metaloiddir; amorf formunda kahverengi bir tozdur.

SembolBAtom numarası5Atom kütlesi10.811 uElektron konfigürasyonu[He] 2s22p1Kabuk başına elektron2,3Erime noktası2,076 °CElektronegatiflik2.04Bileşiklerborik asitboraks asit (sodyum borat)borik oksit

En Oldukça Sorulan Sorular

  • Dünyada ne kadar bor var?
  • En oldukca bor ihraç eden ülkeler hangileri?

İlk olarak 1808 senesinde tanımlanan bor elementi adını Arapça’daki burak kelimesinden alır.

Rezervler

2009 senesinde dünya bor rezervlerinin B2O3 bazında 369 milyon ton olduğu ifade edilmiştir. 807 milyon ton olası ve mümkün olmak suretiyle toplam 1.176 milyon tondur. 2019 yılındaki bir çevirimiçi rapora nazaran ise dünyadaki bor rezervlerinin 1.291 milyon tondan fazla olduğu ifade edilmiştir.

Malum en büyük lityum ve bor rezervlerinin Şimal ABD’daki Nevada Eyaleti’nde bulunmuş olduğu belirtilmiştir. Bu rezervleri çıkarma ve üretme görevi Ioneer isminde bir şirkete aittir ve senelik 20 bin ton lityum karbonat üretmeyi hedeflemektedir.

Üretim

2016 yılındaki sayılara nazaran 2.7 milyon tonu B203 bazında olmak suretiyle dünyada 5.7 milyon ton bor üretimi gerçekleştirilmiştir.

28 Aralık 2021 Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, bor ihracatında üstün dereceli kırdıklarını ifade ederek 2.5 milyon tonu ihraç olmak suretiyle 2.6 milyon tonluk bor ve ürünlerinin satışının yapıldığını, bu satışlardan 1 milyar doların üstünde gelir elde ettiklerini deklare etti. Dönmez 2022 yılının Türkiye’de ‘borun yılı’ olacağını açıkladı.

Kullanım Alanları

Amorf bor, roket yakıtı ateşleyicisi olarak ve piroteknik fişeklerde kullanılır. İşaret fişeklerine belirgin bir yeşil renk verir. Borun en mühim bileşikleri borik (yada borasik) asit, boraks (sodyum borat) ve borik oksittir. Bunlar göz damlalarında, hafifçe antiseptiklerde, çamaşır tozlarında ve fayans sırlarında bulunabilir.

Borik oksit, borosilikat cam (Pyrex) üretiminde de yaygın olarak kullanılmaktadır. Camı sert ve ısıya dayanıklı hale getirir. Fiberglas tekstiller ve yalıtım borosilikat camdan yapılmıştır.

Sodyum oktaborat alev geciktiricidir.

İzotop boron-10, nötronları emmede iyidir. Bu, nükleer reaktörleri düzenlemek için kullanılabileceği anlamına gelir. Ek olarak nötronları saptamak için kullanılan araçlarda da görevi vardır.

Kaynakça

Yenmez, N. (2009). İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Kısmı COĞRAFYA DERGĠSĠ STRATEJĠK BĠR MADEN OLARAK BOR MĠNERALLERĠN TÜRKĠYE ĠÇĠN ÖNEMĠ The ımportance Of Boron Minerals In Turkey As A Strategıc Mine. Sayı, 19. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/231058#:~:text=D%C3%BCnya%20bor%20rezervleri%20B2O3%20baz%C4%B1nda

foundry. (2021, July 27). Home – The Rhyolite Ridge Project. The Rhyolite Ridge Project. https://rhyolite-ridge.ioneer.com/

Haber Global. (2021). Bakan Dönmez’den Müjdeli “BOR” Açıklaması! [YouTube Video]. In YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=EsypjaW5cMo

Boron – Element information, properties and uses | Periodic Table. (2011). Rsc.org. https://www.rsc.org/periodic-table/element/5/boron#:~:text=Amorphous%20boron%20is%20used%20as,washing%20powders%20and%20tile%20glazes.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir