C Vitamini Nedir?

C vitamini nedir; basitçe suda çözünen bir vitamindir. Vücudunuz C vitamini üretmediğinden ve depolamadığından, günlük beslenmeye C vitaminini dahil etmek önemlidir. Vücutta bir eksiklik olmaması için tertipli olarak alınması gerekir. Artık vitamin miktarı vücuttan idrar kanalıyla atılır. C vitamini, düzgüsel gelişme ve gelişmeyi destekleyen ve vücudunuzun demiri emmesine destek sağlar. C vitamini birçok antioksidandan biridir. Antioksidanlar, özgür radikallerin niçin olduğu hasarın bir kısmını bloke eden besinlerdir. Peki, C vitamini nedir? Vücuttaki işlevi nedir? C vitamini eksikliğinde neler görülür? Günlük C vitamini ihtiyacımız ne kadardır ve hangi besinlerde bulunur?

C Vitamininin Vücuttaki İşlevi Nedir?

  • C Vitamini, vücudunuzun tüm bölgelerindeki dokuların büyümesi ve onarımı için gereklidir.
  • Deri, tendonlar, bağlar ve kan damarları yapmak için kullanılan mühim bir proteini oluşturmada rol oynar.
  • Yaraları iyileştirir ve yara dokusunu onarır.
  • Kıkırdak, kemik ve dişlerin onarımında rol oynar.
  • Hücre hasarını yavaşlatmaya yada önlemeye destek sağlar.
  • Vücut dokularını ve bağışıklık sistemini sıhhatli tutmak için gereklidir.
  • C vitamini vücudun bitkisel gıdalardaki demiri emmesine destek sağlar.

Meyve ve sebze yiyen kişilerde kardiyovasküler hastalık oluşma riski daha düşüktür.  Araştırmacılar, bu besinlerdeki antioksidan içinde ne olduğunun, bu ilişkiden kısmen görevli olabileceğine inanıyor bundan dolayı oksidatif hasar, kardiyovasküler hastalıkların ana nedenlerindendir.

C vitamini için spesifik olarak meydana getirilen, büyük insan gruplarını izleyen bazı epidemiyolojik emek harcamalar, kardiyovasküler hastalıklara ve bazı kanser türlerine, daha yüksek C vitamini alımının (gıdalardan yada takviyelerden) koruyucu bir tesir bulmasına karşın, bazı çalışmalarda tesir bulunamamıştır. Randomize kontrollü emek harcamalar, C vitamini takviyelerinin kardiyovasküler hastalık yada kanser prevalansı üstünde bir yararını bulamamıştır. Verilerin genel olarak tutarsızlığı, bu koşullar için günlük gereksinimin miktarının üstünde belirli bir C vitamini önerisinin oluşturulmasını engeller.

C Vitamini Soğuk Algınlığına İyi Gelir Mi?

C vitamini uzun süredir soğuk algınlığı için popüler olmasına karşın, araştırmalar bir çok insan için C vitamini takviyelerinin soğuk algınlığı riskini azaltmadığını göstermektedir. Bununla beraber, tertipli olarak C vitamini takviyesi alan kişiler, soğuk algınlığı olduğunda birazcık daha kısa soğuk algınlığı yada birazcık daha hafifçe semptomlara haiz olabiliyor. Soğuk algınlığı semptomları başladıktan sonrasında C vitamini takviyesi kullanmak yararlı görülmemiştir.

Çeşitli çalışmaların incelemeleri, ek C vitamini megadozlarının (günde 500 mg’dan fazla) soğuk algınlığı üstünde mühim bir tesiri olmadığını, sadece bazı insan gruplarında soğuk algınlığının süresini ve sertliğini azaltmada orta derecede bir yarar sağlayabileceğini göstermektedir.

Meydana getirilen birçok emek harcama, bağışıklığı iyileştirmek için yararlı C vitamini dozunun 200 ila 250 mg / kilogram bulunduğunu ileri sürmüştür.

Ek olarak, antioksidan vitaminler (C ve E vitaminleri) ve ALA (alfa lipoik asit) ile rejim takviyesinin, antioksidan enzimlerin aktivitesini mühim seviyede iyileştirdiğini ve DEX’in niçin olduğu oksidatif stres esnasında inflamatuar sitokinlerin artan ekspresyonunu hafiflettiği yayınlandı.

 

Soğuk algınlığına yakalanmamak için öncesinde antioksidan alımınızı artırarak beslenme düzeninize A,C,E vitamininden varlıklı gıdaları ekleyip bağışıklığınızı güçlendirebilirsiniz. Ek olarak aldığınız C vitamini semptomlarınızın hafiflemesine destek olabilir.

C Vitamini ve Demir Emilimi

C Vitamini, koyu yeşil yapraklı sebzeler benzer biçimde bitkisel besinlerde bulunan demir türü olan heme olmayan demirin emilimini artırır. Bir bardak %100 meyve suyu içmek yada demir deposu içeren yemeklerle beraber C vitamini açısından varlıklı yiyecekler tüketmek, demir emilimini artırmaya destek sağlar.

C Vitamini Eksikliğinde Neler Görülür?

C vitamini yediğimiz birçok gıdada bulunur ve eksikliği nadirdir. C vitaminin önemi, seneler ilkin aylarca denizde yaşayan ve taze meyve-sebze yemeyen denizciler iskorbüt hastalığına yakalandığında anlaşıldı. C vitamini eksikliğinden meydana gelen hastalık olan İskorbüt/Skorbit, nesiller ilkin yaygındı.

Kafi C vitamini almamak bazı olumsuzluklara niçin olur;

  • Kanama ve çatlak kan damarlarından meydana gelen morarma sebebiyle cilt lekeleri
  • Diş etlerinin şişmesi yada kanaması ve sonunda diş kaybı
  • Saç dökülmesi
  • Deri yaralarının gecikmiş iyileşmesi.
  • Eklem ağrısı
  • Bitkinlik, halsizlik
  • Zayıf yara iyileşmeleri
  • Hem olmayan demirin emiliminin azalmasına bağlı demir eksikliği anemisi

Günlük C Vitamini İhtiyacımız Ne Kadardır?

Yetişkinler için tavsiye edilen günlük C vitamini miktarı günde erkekler için 75 mg, bayanlar için 90 miligramdır (mg) ve üst sınır 2.000 mg/gündür.

Bazı insanoğlu extra C vitaminine gerekseme duyabilir:

Hamile / emziren bayanlar

Sigara içenler

Ameliyattan iyileşen insanoğlu

Yanık hastaları

Sigara içmek vücuttaki C vitamini seviyelerini azaltabilir, bu yüzden sigara içenler için RDA’ya ek 35 mg C vitamini önerilir. Gebelik ve emziren anneler için tavsiye edilen miktar da sırasıyla günlük 85 mg ve 120 mg’a kadar çıkar.

Rejimle alınan oldukça fazla C vitamininin zararı dokunan olması olası olmasa da, megadoz C vitamini takviyeleri aşağıdaki durumlara niçin olabilir:

  • İshal, sık idrara çıkma
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • Göğüste ağrılı yanma hissi
  • Karın krampları
  • Baş ağrısı
  • Uykusuzluk

*Böbrek taşı öyküsü olan kişiler, yüksek C vitamini seviyelerinden kaçınmalıdır.

*Vücudun oldukça fazla demir depolamasına yol açan hemokromatoz isminde olan bir rahatsızlığı olan kişilerde, yüksek dozda C vitamini aşırı demir yükünü kötüleştirebilir ve vücut dokularına zarar verebilir.

C Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur?

Kafi C vitamini almanın en iyi yolu, takviye almaktan ziyade C vitamini içeren besinler tüketmektir. Meyve ve sebzeler en iyi kaynaklardır.

  • Turunçgiller (portakal, kivi, limon, greyfurt, mandalina)
  • Yeşil/kırmızı biber
  • Çilek
  • Kivi
  • Domates
  • Turpgil sebzeler (brokoli, Brüksel lahanası, lahana, karnabahar)

Bazı Besinlerdeki C Vitamini İçeriği

  • 1 orta boy portakal (200- 250 gram): 110-120 mg
  • 1 orta boy mandalina (125 gram): 35-40 mg
  • ½ orta boy greyfurt (150 gram): 50-55 mg
  • 1 büyük boy kırmızı/kapya biber (75 gram): 95 mg
  • 10-12 tane çilek (150- 180 gram): 90-110 mg
  • 1 orta boy kivi (100 gram): 70-90 mg

C Vitamini Takviyesi Lüzumlu Midir?

Bolca meyve ve sebze yiyen sıhhatli bireyler C vitamini takviyesine gerekseme duymaz.

Takviye alırsanız, gıdalardan ve takviyelerden günde toplam 2000 mg’dan fazla C vitamini almayın.

C vitamini için günlük üst sınırlar aşağıda listelenmiştir:

Bazı meyve sularına ve bazı besinlere C vitamini eklenmiştir. Her üründeki C vitamini miktarı değişim gösterir. Ürünün günlük ihtiyacınıza ne kadar C vitamini katkısı bulunduğunu görmek için gıda etiketini denetim etmelisiniz.

Bir çok multivitaminin muhteviyatında C vitamini vardır. Rejim takviyelerindeki C vitamini çoğu zaman askorbik asit formundadır, sadece değişik formları da mevcuttur. Araştırmalar, herhangi bir C vitamini formunun öteki formlardan daha iyi olmadığını gösterdi.

Kanser tedavisi görüyorsanız, bilhassa yüksek dozlarda C vitamini yada öteki antioksidan takviyeleri almadan ilkin sıhhat uzmanınıza danışın.

Besinlerdeki C Vitamini Kaybını Önlemek İçin Neler Yapılmalı?

  • Taze meyve ve sebzeleri satın aldıktan sonrasında mümkün olan en kısa sürede tüketin.
  • Sebzeleri yemeden yada pişirmeden derhal ilkin kati.
  • Yüksek ısıda pişirme sıcaklıkları yada uzun pişirme süreleri C vitaminini parçalayabilir. Mümkün olduğunca azca suda ve kısa sürede pişirmeye çalışın. Buharda pişirmek, pişirme kayıplarını azaltabilir.
  • Suda çözünür olduğundan vitamin ek olarak pişirme suyuna da geçer ve yenilmezse kaybolabilir. Pişirme suyunu da değerlendirebilirsiniz.

Sıhhatli günler dilerim 🙂

Diyetisyen Selvi Torun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir