Bağımsızlık, temel bir yaşam becerisidir. Çocuklarda bağımsızlık duygusunun erken yaşlardan itibaren desteklenmesi gerekir. Bağımsızlık oluşturmak, bir kişinin toplumsal becerilerinin bir parçasıdır. Çocuklar, işlerini kendi başlarına yapabilmenin, problemlere çözüm üretebilmenin, kendi ayaklarının üstünde durabilmenin bağımsız itimatını yaşarlar. Yetişkinler olarak biz, çocuklarımıza uygun çevreyi ve araçları sağlayarak bağımsızlıklarını destekleyecek faaliyetlerde bulunmalıyız.

Çocuklarınızı, karar verdikleri herhangi bir görevi yada hedefi gerçekleştirebileceklerini hissetmeleri için yetiştirirseniz, bir ebeveyn olarak başarı göstermiş olmuş olursunuz ve çocuklarınıza en büyük nimetleri vermiş olmuş olursunuz.’’

–Brian Tracy

Çocuklarda Bağımsızlık Niçin Önemlidir?

  • Bağımsızlık öz itimat ve öz yeterlilik duygusunu geliştirir.
  • Kendi farkındalık ve çevreye karşı duyarlılık seviyeleri gelişir.
  • Evlatların kendilerine olan inançları artar: Bu da çocuğunuzu dış zorluklara karşı dirençli kılar.
  • Kendi eylemlerinin direkt bir sonucu olarak başarı duygusunu hissettikleri için daha mutlu ve sıhhatli olurlar.
  • Dil becerilerini geliştirmede katkıda bulunur: Günlük yaşam, naturel öğrenmenin gerçekleşmesi için ideal bir fırsattır. Çocuğunuzun gelişimine ve becerisine uygun sorumluluklar vererek ev işlerine dahil edebilir, çocuğun kişisel gereksinimlerini karşılamasına izin verebilirsiniz. Bu tarz şeyleri yaparken açıklayıcı ve rahat kelimeler kullanarak çocuğunuzun dil becerilerini geliştirmesine mükemmel fırsatlar sağlayabilirsiniz.
  • Duyusal ve motor gelişime destek sağlar: Varlıklı deneyimler, çocuğunuzun yeni motor beceriler, güç ve koordinasyon geliştirmesine destek sağlar. Bununla beraber günlük yaşamlarının bir parçası olan duyusal deneyimleri sağlar. Mesela: Bir kabı açmak için ne kadar kuvvet icap ettiğini keşfetmek (propriyoseptif duyu), masayı silerken bezin dokusunu sezmek (dokunma-taktil duyu), yerdeki oyuncaklarını almak için eğilirken dengeyi sağlama (vestibuler duyu) benzer biçimde örnekler çoğaltılabilir.

Bebeklerin ve Ufak Evlatların Bağımsızlığını Desteklemenin 5 Yolu

  • Başlayacağım, sen bitir:

Ufak çocuğunuzun yardım etmesine izin vermenin rahat bir yolu, bir göreve başlamanız ve son adımı tamamlamasına izin vermenizdir. Mesela: Bebeğinizin çoraplarını topuklarından ayırıp bebeğinizin çekmesine izin verin.

  • Sen başla, ben bitireceğim:

Öz bakım becerileri için iyi bir yaklaşımdır. Mesela: Çocuğunuzun kendi dişlerini fırçalamaya çalışmasına izin verin, peşinden siz devam edin.

  • Hadi birlikte yapalım:

Bulaşıkları yıkamak, yumurtaları bir kaseye kırmak benzer biçimde sıkıntılı görevler için uygun bir yaklaşımdır.

  • Sana göstereceğim, sonrasında sen dene:

Kirli giysileri bir sepete koymak, kırılmaz yiyeceklerden oluşan oldukca hafifçe bir poşet taşımak benzer biçimde temel beceriler gerektiren görevlerde bu yöntemi deneyebilirsiniz.

  • Sen al:

Bebeğinizin, yürümeye süregelen çocuğunuzun seçim yapmasına izin vermek, erken bağımsızlığı teşvik etmenin mükemmel bir yoludur. Çocuğunuzun bakarak, uzanarak, işaret ederek yada sözlerini kullanarak; iki giyim, iki atıştırmalık, iki oyuncak içinde seçim yapmasına izin verin.

Bağımsızlığı Teşvik Etmeye Ne Vakit Başlayabilirim?

Yaşamın ilk gününden itibaren, ona ne yaptığınızı anlatarak bebeğinizi onun bakımına dahil edebilirsiniz. “Şimdi poponu silelim. Bu soğuk mu? Hadi yeni bezini giyelim. Artık temiz ve kurusun. Bu daha iyi hissettiriyor mu?” benzer biçimde bildirimler yaparak çocuğunuzun dil gelişimine ve farkındalıklar geliştirmesine katkıda bulunursunuz.

Yaşamın ilk aylarında görülen soruşturma refleksi, 4-6 aylıkken ortadan kalkar ve bilgili olarak soruşturma eylemi adım atar. Yavrunuz bilgili olarak uzanıp kavramaya başladığında mendilleri kutudan çıkarmasına, yumuşak nesnelere uzanıp almasına izin verebilirsiniz.

Evlatları Bağımsızlığa Teşvik Ederken Dikkat Edilmesi Ihtiyaç duyulan Noktalar!

  1. Model olun. Çocuklar iyi bir gözlemcidir. Siz fark etmeseniz bile onlar sizde gördükleri davranışları model alırlar. Bundan dolayı ailedeki her fert kendi sorumluluğunu üstlenmeli, iş birliği yapmayı bilmeli ve bu tarz şeyleri davranışlarıyla sergilemelidir.
  2. Evlatların, ebeveynlerinin onlara inandıklarını bilmelerine gereksinimleri vardır. Anne ve babalar ilk olarak çocuklarınızın yapabileceğine emin olun, kendi becerilerini fark etmesi için süre verin. Kendilerine olan inançları geliştiği takdirde, hayata geçirmeye uğraştıkları şeylerde pes etmezler. Böylelikle, öz güvenleri gelişmeye adım atar ve sabırlı olmayı öğrenirler.
  3. Evlatların, hangi işleri yapmak istediklerini seçmelerine izin verin. Onları zorlamayın. Israr eden yaklaşımlar, evlatların iş birliği yapma mevzusunda direnç göstermelerine sebep olur.
  4. Görevlerini sık sık değiştirin. Çocuklar hep aynı ev işlerini yapmaktan kolayca sıkılırlar. Değişik ve yeni deneyimler onları heyecanlandıracak ve ilgilerini artıracaktır.
  5. Asla çocuklarınızın tek başına yapabilecekleri görevleri onlar için yapmayın. Çocuğunuza kıyamıyor ve destek olmak istiyor olabilirsiniz fakat ihmal etmeyin ki bu yaklaşım çocuklarda güvensizlik ve yetersizlik duygularını pekiştirir.
  6. Son olarak bir başka mühim nokta, çocuklarınızı bağımsızlığa teşvik ederken evladı sıkıntılı görevlerle baş başa bırakmamaya itina gösterin. Çekince arz eden yerlerde çocuklarını yalnız bırakmayın. Çocuğunuzun yanında olun tek başına oyun oynarken yada görevleri yerine getirirken ne olursa olsun gözünüzün önünde olmasına dikkat edin.
  7. (*5*)

    Özetle, çocuklarda bağımsızlık duygusu, evlatların gelişimlerini etkileyen ve bununla beraber yetişkinliğe hazırlayan mühim bir kavramdır. Bağımsızlığı teşvik etmek, bir çok ebeveynin düşündüğünden oldukca daha erken adım atar. Sevgili anne babalar, çocuğunuzun size yardım etmesine izin verin ve bırakın size neler yapabileceğini göstersin. Çocuklarınızı bağımsızlığa teşvik ederken onların talep ve gereksinimlerine ehemmiyet verin. Çocuklarınızı dinlemeye itina gösterin. Ihmal etmeyin ki, onların anlaşılmaya gereksinimleri var. 

    Ergoterapist Süheyla Yüsra Kuzu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir